Blog

Als je eenmaal weet hoe je in jezelf kunt thuiskomen, kun je je huis voor andere mensen openstellen, omdat je iets te bieden hebt. Die andere personen moeten precies hetzelfde doen als ze jou ook iets willen bieden. Anders hebben ze niets te bieden behalve hun eenzaamheid, ziekte en lijden. Dit zal je helemaal niet helpen om te helen. De anderen moeten zichzelf helen en warm vanbinnen worden, zodat ze zich beter voelen, op hun gemak. Dan kunnen ze hun thuis met jou delen.

Ieder van ons probeert zij ware thuis te vinden en sommigen weten niet waar ze moeten zoeken. Ons ware thuis is in onszelf, maar ook in onze dierbaren om ons heen. In een liefdevolle relatie kunnen jij en de ander een waar thuis voor elkaar zijn. In het Vietnamees is de koosnaam voor iemands levenspartner ‘mijn thuis’. Als iemand een man bijvoorbeeld vraagt: “Waar is je vrouw?”, zou hij kunnen zeggen: “Mijn thuis is op het postkantoor.” Als een gast tegen de vrouw zei: “Dat eten was heerlijk. Wie heeft dat gekookt?”, kan ze antwoorden: “Mijn thuis heeft dit avondeten gemaakt.”

Goede bedoelingen zijn niet genoeg; je moet de juiste manier vinden. Misschien lopen we over van goede wil en worden we gemotiveerd door verlangen om de ander gelukkig te maken, maar maken we die ander uit onhandigheid alleen maar ongelukkig. Lopen, eten, ademen, praten en werken zijn allemaal kansen om je te oefenen in het scheppen van geluk in jezelf en de mensen om je heen. Leven in aandacht is een kunst en iedereen moet trainen om een kunstenaar te worden.

Omdat we mensen zijn, maken we fouten. We bezorgen anderen leed. We kwetsen onze dierbaren en daar hebben we spijt van. Maar als we geen fouten maken, kunnen we ook niet leren. Als je van fouten leert, heb je afval al getransformeerd tot bloemen. Heel vaak zijn onze fouten het gevolg van gebrek aan vaardigheid; we maken ze niet omdat we een ander willen kwetsen. Ik denk aan ons gedrag in termen van meer of minder vaardigheid en niet in termen van goed en slecht. Als je vaardig bent, kun je voorkomen dat jij zelf en de ander lijden. Als je de ander iets wilt vertellen, moet je dat ook doen. Maar zeg het wel vaardig, op een manier de het lijden vermindert in plaats van vergroot.

Wanneer we de meditatie van liefdevolle vriendelijkheid beoefenen, is het net alsof we diep in de grond graven tot we het zuiverste water bereiken. We kijken diep in onszelf tot er inzicht komt en onze liefde naar de oppervlakte stijgt. Er straalt vreugde en geluk uit onze ogen en iedereen om ons heen heeft baat bij onze glimlach en aanwezigheid. Als we goed voor onszelf zorgen, helpen we iedereen. We houden op een bron van lijden voor de wereld te zijn en we worden een reservoir van vreugde en frisheid. Hier en daar bestaan mensen die goed voor zichzelf kunnen zorgen, die vreugdevol en gelukkig leven. Zij zijn onze sterke steun. Wat ze ook doen, doen ze voor iedereen.

Beminnen betekent in de eerste plaats dat we onszelf accepteren zoals we werkelijk zijn. De eerste oefening in liefde is onszelf kennen. Het Pali woord metta betekent ‘liefdevolle vriendelijkheid’. Tijdens de metta-meditatie zien we de omstandigheden die ertoe hebben geleid dat we zijn zoals we zijn; daardoor kunnen we onszelf gemakkelijker accepteren, inclusief ons lijden en geluk. Wanneer we metta-meditatie beoefenen, raken we onze diepste aspiraties aan. Maar de bereidheid en aspiratie om lief te hebben, is nog geen liefde. We moeten diep kijken, met ons hele wezen om het object van onze meditatie te begrijpen. Deze liefdesmeditatie is geen autosuggestie. We moeten diep naar ons lichaam, onze gevoelens, waarnemingen, mentale formaties en bewustzijn kijken. We kunnen kijken hoeveel vrede, geluk en lichtheid we al hebben. We kunnen opmerken of we bang zijn voor ongeluk of ongelukken en hoeveel woede, irritatie, angst, ongerustheid of zorgen er nog in ons zijn. Naarmate we ons meer bewust worden van de gevoelens in ons, verdiept onze zelfkennis zich. We zien dan hoe onze angsten en ons gebrek aan vrede bijdragen aan het feit dat we ons ongelukkig voelen en we zien dan hoe waardevol het is om van onszelf te houden en een hart vol compassie te cultiveren. Dan treedt er liefde in onze gedachten, woorden en daden binnen.

Voor mensen besluiten dat ze een kind willen, zou het prachtig zijn als ze een jaar namen om diep in zichzelf te kijken, oefenden in liefdevol spreken en diep luisteren en de andere beoefeningen leerden waarmee ze meer van zichzelf en hun kinderen kunnen genieten. Een nieuw leven in de wereld brengen, is een serieuze zaak. Als je een jaar voor introspectie en voorbereiding neemt, lijkt me dat niet te lang. Artsen en therapeuten doen er tot wel tien jaar over om hun diploma te halen, maar iedereen kan een ouder worden zonder enige opleiding of voorbereiding. Ouders kunnen leren hoe ze het zaad van geluk, vrede en vreugde in het nieuwe kind kunnen zaaien.

Zelfs als de persoon met wie je je moet verzoenen ver weg is, kun je toch nu het werk van die verzoening doen. Het belangrijkste is dat je je in je eigen hart en geest verzoent. Als je dat in jezelf kunt bewerkstelligen, is dat al genoeg, omdat het effect van die verzoening later overal merkbaar is. Zelfs als de persoon met wie je je wilt verzoenen, weigert om te reageren of zelfs al dood is, is er toch verzoening mogelijk. Verzoening betekent dat je dat in jezelf bewerkstelligt, zodat de vrede kan worden hersteld. Verzoen je met jezelf omwille van de wereld, omwille van alle levende wezens. Jouw vrede en sereniteit zijn van cruciaal belang voor ons allemaal.

In Plum Village, het meditatiecentrum waar ik woon, kwam ooit een stel dat wilde trouwen. Ze wilden mij zien voor de huwelijksceremonie en ik ontving hen in mijn kamer. Ze zeiden: “Thai, het is nog maar een dag voor onze bruiloft. Hoe kunnen we ons goed voorbereiden om van ons huwelijk een succes te maken, denkt u?” Ik zei: “Het belangrijkste dat jullie kunnen doen is diep in jullie zelf kijken om te zien of er een obstakel voor jullie is. Is er iemand met wie jullie je niet hebben verzoend?” Je kunt je ook verzoenen met jezelf. Als je je niet met jezelf verzoent, is geluk met een ander onmogelijk.

Heel vaak voelen we ons een pot zonder deksel. We geloven dat ons deksel ergens in de wereld te vinden is en dat we als we heel goed zoeken, het juiste deksel op onze pot zullen vinden. Het gevoel van leegte bestaat altijd in ons. Als we nadenken over de andere persoon, denken we soms te vinden wat we missen. We denken dat we iemand anders nodig hebben om op te leunen, om onze toevlucht in te vinden en ons lijden te verminderen. We willen het voorwerp van iemands aandacht en overdenkingen zijn. We willen iemand die naar ons kijkt en ons gevoel van leegte en lijden omarmt met zijn energie van mindfulness. Al snel raken we verslaafd aan dat soort energie; we denken dat we zonder die aandacht niet kunnen leven. Daardoor voelen we ons minder leeg en vergeten we gemakkelijker het brok leeg in ons. Als we zelf niet de energie kunnen opwekken om voor onszelf te zorgen, denken we dat de energie van iemand anders nodig hebben. We concentreren ons op de behoefte en het gebrek in plaats van de energie van mindfulness, concentratie en inzicht te genereren die ons leed kan genezen en ook de ander kan helpen.