Tot nu toe werd in het traditionele boeddhisme kennis van meester op leerling overgebracht, waarbij de meester zorgvuldig aandacht besteedde aan elk stadium van het leerproces en de spirituele groei van de leerling, en alleen die kennis en beoefening doorgaf die geschikt was voor dat punt in zijn ontwikkeling.
Van oudsher is op deze flexibele wijze het boeddhistische onderwijs van meester op leerling overgegaan. In Japan beweren sommige mensen dat boeddhistische kennis niet in een formele omgeving als een universiteit zou moeten worden overgebracht, buiten de context van een meester-leerlingrelatie, waar deze aan ernstige misinterpretatie onderhevig kan zijn.
Sommige kloosters in Tibet zijn ook een soort universiteiten aan het worden. Sommige hebben nu al de naam ‘universiteit’. Natuurlijk bieden ze in hun programma’s op het gebied van boeddhistische studies individuele cursussen, net als op andere universiteiten, maar het verschil tussen deze instellingen en gewone universiteiten is dat het onderricht meestal benadrukt dat leerlingen door middel van de Lamrim-leer hun eigen hart moeten transformeren. Ze leren duidelijk welk soort handelen gecultiveerd moet worden en welk overwonnen moet worden. Deze instellingen noemen zich wel universiteiten, maar hun aanpak maakt ze anders.
Tibetanen die in India in ballingschap leven, doorlopen echter het gewone onderwijs, en steeds minder jonge mensen gaan nu het klooster in wanneer ze hun seculiere opleiding hebben afgesloten. Jonge mensen die rechtstreeks uit Tibet komen en nog geen duidelijk inzicht in deze situatie hebben, gaan waarschijnlijk nog steeds de kloosters in.
Onlangs zijn veel mensen naar de Verenigde Staten en andere westerse landen geëmigreerd, en het aantal monniken dat het klooster in gaat om het boeddhisme te bestuderen is snel aan het afnemen. Er bestaat het gevaar dat als ze in het reguliere onderwijs de school verlaten, hun belangstelling voor religie niet erg groot zal zijn. Wat gebeurt er als Tibet een moderne samenleving wordt? Er zullen zeker steeds minder mensen het klooster in gaan.
Als Tibetanen een modern onderwijssysteem overnemen, en daardoor de Tibetaanse manier om in het levensonderhoud te voorzien verandert, worden kloosters misschien nog slechts academische instellingen. Dat zou een echt gevaar voor de Tibetaanse samenleving zijn. Wat moeten we doen? We dienen meer energie te steken in het boeddhistische onderwijs op scholen. Als we een beleid bedenken om ook op de scholen binnen het moderne onderwijssysteem de bestudering van het boeddhisme te introduceren, dan zullen zij die deze scholen verlaten nog kennis van en belangstelling voor het boeddhisme hebben, en besluiten sommigen misschien het klooster in te gaan, zodat ze hun geest kunnen transformeren. Ook voor dit doel moeten we boeddhistische universiteiten en instellingen oprichten waar gewone jonge leken, man of vrouw, heen kunnen om er te studeren.
Als ze allemaal het klooster in zouden gaan en monnik en non zouden worden, zouden er veel te veel zijn die daar in eerste instantie nooit terecht hadden moeten komen.
Het is nodig zulke universiteiten op te richten voor jonge leken die geïnteresseerd zijn in het beoefenen van het boeddhisme en het bijslijpen van hun geest.
Leave a Reply